W orzecznictwie sądowym – przykładowo w wyroku NSA z 24 lutego 2016 r. (II FSK 3904/13) oraz w wyroku WSA w Białymstoku z 18 października 2017 r. (I SA/Bk 732/17) i utrzymującym orzeczeniem NSA z 28 listopada 2019 r. (II FSK 109/18) – podkreślono, że wydatki poniesione na aplikację przed rozpoczęciem działalności gospodarczej nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów. Argumentacja sądów sprowadza się do wskazania, iż celem tych wydatków jest zdobycie kwalifikacji zawodowych, niezależnie od tego, czy dana osoba będzie faktycznie wykonywała zawód, a także w jakiej formie. Ponadto, w chwili rozpoczęcia aplikacji przyszły adwokat lub radca prawny nie ma pewności, czy ją ukończy. Tym samym uzyskanie przychodów z działalności gospodarczej pozostaje w tym momencie zdarzeniem przyszłym i niepewnym, co wyklucza możliwość uznania poniesionych kosztów za koszty podatkowe. Podobnie orzekały WSA w Poznaniu z wyroku z  7 sierpnia 2025 r. (I SA/Po 241/25), WSA we Wrocławiu w wyroku z 3 kwietnia 2024 r. (I SA/Wr 836/23), WSA w Krakowie w wyroku z 13 września 2023 r. (I SA/Kr 707/23).

Odmienne stanowisko pojawia się w interpretacjach podatkowych odnoszących się do sytuacji, gdy aplikacja odbywana jest równolegle z prowadzeniem działalności gospodarczej. W interpretacji Dyrektora KIS z 28 maja 2019 r. (0112-KDIL3-3.4011.159.2019.1.MW) wskazano, że jeśli podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług prawnych i w tym czasie rozpocznie aplikację radcowską lub adwokacką, to wydatki z nią związane – takie jak składki członkowskie, opłaty roczne czy opłata za egzamin wstępny – mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. Wynika to z faktu, że status aplikanta daje możliwość pełniejszego i prawidłowego wykonywania działalności, w tym m.in. zastępowania adwokatów i radców prawnych na rozprawach. Tym samym wydatki te pozostają w związku przyczynowym z uzyskiwaniem przychodów.

Najbardziej aktualne podejście zaprezentowano w interpretacji Dyrektora KIS z 20 lutego 2025 r. (0112-KDIL2-2.4011.895.2024.2.AG), gdzie organ podatkowy dodatkowo dopuścił możliwość zaliczenia do kosztów wydatków poniesionych w roku rozpoczęcia działalności gospodarczej. Oznacza to, że jeśli podatnik ukończył aplikację w 2024 r. i w tym samym roku założył kancelarię, to takie koszty jak obowiązkowe składki członkowskie aplikanta czy opłata za egzamin adwokacki mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów w dacie rozpoczęcia działalności gospodarczej. Tu podobnie WSA w Poznaniu z wyroku z  7 sierpnia 2025 r. (I SA/Po 241/25)

Podsumowując:

- wydatki na aplikację poniesione przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, w ocenie sądów i KIS mają charakter osobisty i nie stanowią kosztów uzyskania przychodów,

- koszty aplikacji ponoszone w trakcie prowadzenia działalności (np. opłaty roczne, składki, egzamin wstępny) mogą być zaliczane do kosztów podatkowych, jeśli są właściwie udokumentowane,

- możliwość ujęcia w kosztach wydatków poniesionych w roku rozpoczęcia działalności, nawet jeśli dotyczą okresu sprzed jej formalnego założenia.